Interpelacja nr 1649

Sekretarz stanu Tomasz Szymański, 18.03.2024

Odpowiedź na interpelację nr 1649

w sprawie działań rządu wobec protestujących rolników w kontekście użycia środka przymusu bezpośredniego wobec rolników protestujących przed budynkiem Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w dniu 9 lutego 2024 r.

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański

Warszawa, 18-03-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelacje o numerach 1650, 1651[1] oraz 1649[2] Pani Poseł Joanny Borowiak, Pani Poseł Lidii Burzyńskiej oraz Pana Posła Zbigniewa Hoffmanna w sprawie działań rządu wobec protestujących rolników w kontekście użycia środka przymusu bezpośredniego wobec rolników protestujących przed budynkiem Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w dniu 9 lutego 2024 r., uprzejmie informuję co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że tematyka podniesiona w interpelacji została szeroko omówiona przez przedstawiciela Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji podczas udzielania odpowiedzi na Pytanie w sprawach bieżących do Prezesa Rady Ministrów w sprawie użycia środka przymusu bezpośredniego wobec rolników protestujących pod budynkiem Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w dniu 9 lutego 2024 r.[3] w czasie 6. Posiedzenia Sejmu RP.

Pragnę wyjaśnić, że zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[4] głównym celem formacji jest służenie społeczeństwu poprzez ochronę ludzi oraz utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak wskazano w art. 1 ustawy do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy do zadań Policji należy również ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania.

Zasadniczą rolą Policji podczas zabezpieczania legalnych zgromadzeń publicznych jest zapewnienie bezpiecznego gromadzenia się, pokojowego manifestowania oraz spokojnego opuszczenia zgromadzenia. Powyższe dotyczy nie tylko samych protestujących, ale również osób postronnych.

W przypadku opisanym w interpelacji – zgodnie z deklaracją organizatora – w proteście miało wziąć udział około 500 osób oraz 400 pojazdów. Do działań zabezpieczających powyższe zgromadzenie zostały skierowane siły i środki policyjne w liczbie niezbędnej do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego[5].

Odnosząc się szczegółowo do wydarzeń, które miały miejsce 9 lutego 2024 r. w Bydgoszczy należy nadmienić, że do protestujących przed Urzędem Wojewódzkim rolników wyszedł Pan Piotr Hemmerling I Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski, proponując zgromadzonym spotkanie z ich delegacją, która miała składać się z 6 osób. Przedstawiona propozycja nie spotkała się z aprobatą protestujących. Podczas powrotu Wicewojewody do budynku urzędu osoby uczestniczące w proteście zaczęły napierać na drzwi w celu siłowego wtargnięcia do wnętrza. Jednocześnie protestujący wrzucali do środka snopki słomy, wytłaczanki z jajkami oraz warzywa. Wówczas stojący na zewnątrz policjanci próbowali odgrodzić napierające na drzwi osoby oraz pomogli Wicewojewodzie wejść do budynku. Równocześnie Policja kierowała do protestujących wezwania o zachowania zgodne z prawem. Z uwagi na fakt, że uczestnicy zgromadzenia nie stosowali się do powyższych komunikatów, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej[6], użyto środków przymusu bezpośredniego[7] w postaci siły fizycznej, celem odparcia napierającego tłumu, co okazało się niewystarczające. W celu zapobieżenia siłowego wtargnięcia protestujących osób do budynku urzędu, policjanci byli zmuszeni zastosować środek przymusu bezpośredniego w postaci ręcznego miotacza gazu pieprzowego. Dopiero użycie powyższego środka spowodowało, że napierający tłum odstąpił od siłowego wtargnięcia na teren urzędu.

W tym miejscu pragnę podkreślić, że w związku z użytym środkiem przymusu bezpośredniego, Policja wezwała Zespół Ratownictwa Medycznego w celu udzielenia ewentualnej pomocy osobom, wobec których zastosowano środek przymusu bezpośredniego, natomiast żadna z osób nie zgłosiła chęci skorzystania z pomocy medycznej.

Po wydarzeniach opisanych powyżej Wojewoda i Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski spotkali się z grupą 12 protestujących, którzy przekazali swoje postulaty. O godz. 14:00 zgromadzenie zostało rozwiązane przez organizatora.

Pomimo rozwiązania zgromadzenia przed budynkiem urzędu dochodziło do naruszania przepisów ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń[8], tj.:

zakłócania spokoju i porządku publicznego (art. 51 k.w.),

naruszania przepisów o zgromadzeniach (art. 52 k.w.),

naruszania przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych (art. 54 k.w.),

sprowadzania zagrożenia pożarowego (art. 82 k.w.).

W związku z powyższym, w Komisariacie Policji Bydgoszcz-Śródmieście zostały zainicjowane czynności wyjaśniające w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia[9].

Z informacji przekazanych przez Komendę Główną Policji, w związku z podejrzeniem zaistnienia przestępstw – m.in. określonego w art. 193 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny[10] (zakłócenie miru) – materiały zgromadzone w sprawie zostały przekazane celem oceny prawnokarnej do Prokuratury Rejonowej w Bydgoszczy.

Z poważaniem

z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem Pana Macieja Berka Ministra – Członka Rady Ministrów w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4610.543.2024.

[2] Skierowaną do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przekazaną do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem Pana Czesława Siekierskiego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o sygn. BM.zp.058.5.2024.

[3] Link do stenogramu z przemówieniem: https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=6&dzien=2&wyp=044.

[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, dalej ustawa.

[5] Łącznie do zabezpieczenia skierowano 265 funkcjonariuszy Policji.

[6] Dz. U. z 2023 r. poz. 202, z późn. zm.

[7] Środki przymusu bezpośredniego mogą być użyte po uprzednim, bezskutecznym wezwaniu osoby do zachowania się zgodnego z prawem oraz po uprzedzeniu jej o zamiarze użycia tych środków.

[8] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, dalej k.w.

[9] Dz. U. z 2022 r. poz. 1124, z późn. zm.

[10] Dz. U. z 2024 r. poz. 17.