Interpelacja nr 1471

Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski, 06.03.2024

Odpowiedź na interpelację nr 1471

w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski

Warszawa, 06-03-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na pismo Pana Marszałka z 21 lutego br., znak: K10INT1471, przekazujące interpelację poselską Pana Posła Artura Łąckiego w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uprzejmie informuję.

Na mocy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzają kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Pracodawca także może wystąpić do ZUS o przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich dla celów wypłaty wynagrodzenia za czas choroby, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy. W takim przypadku ZUS informuje pracodawcę o wyniku postępowania.

Wskazana ustawa nadaje również uprawnienia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnikom składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy zgodnie z ich celem. Do przeprowadzenia takiej kontroli uprawniony jest także pracodawca, który wypłaca wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy z powodu choroby na podstawie art. 92 Kodeksu pracy. W takim przypadku ma on prawo do przeprowadzania kontroli za okres, za który przysługuje wynagrodzenie, nawet jeżeli nie jest uprawniony do wypłaty zasiłków.

W 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził 461,2 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy (80,7% stanowiły kontrole w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy, a 19,3% w zakresie prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich). W konsekwencji wydanych zostało 28,9 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. Kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków w 2023 r. wyniosła 29,3 mln.

Poniżej prezentuję dane dotyczące kontroli prawidłowości orzekania oraz wykorzystywania zwolnień lekarskich w latach 2019-2023:

Kontrola prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz kontrola wykorzystania zwolnień lekarskich w latach 2019-2023

Lata | Liczba kontroli ogółem w tys. | Liczba orzeczeń w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy w tys. | Liczba osób poddanych kontroli w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich w tys. | Liczba decyzji wstrzymujących wypłatę zasiłków w tys. | Kwota wstrzymanych zasiłków w mln zł

2019 | 574,1 | 424,4 | 149,7 | 39,9 | 37,4

2020 | 275,4 | 220,4 | 55,0 | 16,7 | 18,3

2021 | 353,2 | 332,8 | 20,4 | 18,3 | 15,1

2022 | 429,9 | 367,0 | 62,8 | 23,8 | 22,0

2023 | 461,2 | 372,2 | 89,1 | 28,9 | 29,3

Jednocześnie z informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że Zakład nie dysponuje danymi, o których mowa w interpelacji.

Z wyrazami szacunku

z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu