Interpelacja nr 1036

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 29.03.2024

Odpowiedź na interpelację nr 1036

w sprawie czynności podejmowanych wobec braków kadrowych w Policji

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 29-03-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 1036 Pani Poseł Agnieszki Buczyńskiej w sprawie czynności podejmowanych wobec braków kadrowych w Policji, na wstępie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), we współpracy z Komendą Główną Policji (KGP), zainicjowało prace koncepcyjne w obszarze postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji.

Odnosząc się szczegółowo do wskazanej problematyki informuję, że podjęte działania wspierające Policję, w tym w obszarze rozwiązań legislacyjnych, mają przyczynić się do pozyskania kandydatów do służby oraz motywowania do pozostawania w formacji doświadczonych funkcjonariuszy. Należy bowiem podkreślić, że zastany stan kadrowy ww. formacji stanowi dla resortu spraw wewnętrznych i administracji poważne wyzwanie, a uzupełnienie istniejących w Policji wakatów wymaga zdecydowanej reakcji.

Jednym z pierwszych działań prowadzących do zatrzymania w służbie doświadczonych funkcjonariuszy, ale także zachęcenia nowych kandydatów do wstąpienia do Policji, było wprowadzenie od 1 stycznia 2024 r. dla wszystkich funkcjonariuszy Policji 20% podwyżki uposażeń. W wyniku powyższego wzrosną również wydatki relacjonowane, takie jak fundusz nagród i zapomóg, czy pozostałe należności, których podstawą naliczenia jest wysokość należnego uposażenia.

Jednocześnie pragnę poinformować, że sukcesywnie są podejmowane kolejne działania ukierunkowane na usprawnienie i zdynamizowanie postępowania kwalifikacyjnego w celu zwiększenia efektywności wykorzystania obecnie obowiązujących w omawianym obszarze przepisów prawa, jak również wdrożenie nowych rozwiązań systemowych. Obecnie w MSWiA trwają prace legislacyjne mające na celu zmianę przepisów prawa regulujących procedurę kwalifikacyjną do służby w Policji, tak aby umożliwić powrót do służby byłym, w szczególności doświadczonym funkcjonariuszom, co z kolei pozwoliłoby zapełnić wakujące stanowiska, zwłaszcza wymagające wyższych kwalifikacji. Dodatkowo warto nadmienić, że proponowane rozwiązania mają skutkować wprowadzeniem procedury doborowej adresowanej do absolwentów tzw. „klas mundurowych” oraz stworzyć dla ww. osób dogodniejsze warunki postępowania kwalifikacyjnego, tak aby było ono dla nich możliwie najkrótsze i preferowało kwalifikacje ww. osób. Opracowywane zmiany legislacyjne mają umożliwić tworzenie w szkołach ponadpodstawowych odpowiednich oddziałów dla klas o profilu mundurowym, a także pomóc w stworzeniu dla wskazanych klas stosownych wymagań programowych i szkoleniowych adekwatnych do potrzeb służby w Policji.

W kontekście planowanych rozwiązań systemowych uprzejmie informuję, że w MSWiA podjęto działania zmierzające do zmiany rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa[1]. Proponowane zmiany polegają na wyróżnieniu osobnych grup kandydatów do służby w Policji, w tym grupy kandydatów będących byłymi funkcjonariuszami formacji.

Jednocześnie warto nadmienić, że w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości[2], wprowadzono możliwość bezpośredniego zarządzania i prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych Policji, tj.: Centralnego Biura Śledczego Policji, Biura Spraw Wewnętrznych Policji, Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC), Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, służby kontrterrorystycznej oraz na stanowiska służbowe, na których są wymagane specjalistyczne kwalifikacje, wykształcenie, uprawnienia lub umiejętności pożądane ze względu na potrzeby kadrowe Policji.

Dodatkowo, w ramach postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzanego wobec osób ubiegających się o przyjęcie do CBZC dodano etap polegający na sprawdzeniu wiedzy i umiejętności z zakresu: informatyki, funkcjonowania systemów informatycznych, systemów teleinformatycznych, sieci teleinformatycznych oraz znajomości języka obcego z ww. obszaru. Wprowadzono również możliwość rozszerzenia procedury kwalifikacyjnej o przeprowadzenie badania psychofizjologicznego. Jednocześnie wobec kandydatów do ww. jednostki zrezygnowano z konieczności przeprowadzania testu wiedzy (stosowanego w postępowaniu kwalifikacyjnym do pozostałych jednostek) oraz testu sprawności fizycznej. Przyjęcie powyższego rozwiązania podyktowane było charakterem zadań stawianych przed CBZC, a także potrzebą pozyskania kandydatów o szczególnych kwalifikacjach, niezwiązanych np. ze sprawnością fizyczną czy umiejętnościami typowymi dla służby prewencyjnej. Wprowadzenie wyodrębnionego postępowania kwalifikacyjnego do CBZC umożliwia przyjmowanie wybranych osób bezpośrednio do służby w ww. jednostce na stanowiska związane z rozpoznawaniem, zapobieganiem i zwalczaniem przestępstw popełnianych przy użyciu systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej. Tym samym kandydaci do ww. służby nie muszą uczestniczyć, jak dotychczas, w postępowaniu kwalifikacyjnym dotyczącym wszystkich kandydatów niezależnie od rodzaju służby, do której aplikowali.

Ponadto, szczególny charakter nadano również procedurze doboru do służby kontrterrorystycznej oraz postępowaniu dla kandydatów, którzy ubiegają się o przyjęcie do jednostek właściwych w sprawach prowadzenia działań bojowych, w którym wprowadzono wieloelementowy test sprawności fizycznej, a także badanie umiejętności radzenia sobie ze stresem w sytuacji skrajnego zmęczenia fizycznego i psychicznego.

Przedstawiając powyższe warto nadmienić, że jednym z celów przyjętych rozwiązań było usprawnienie i dostosowanie postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji do sytuacji istniejącej na rynku pracy. Wymaga przy tym podkreślenia, stosownie do stanowiska KGP, że przedmiotowe rozwiązania nie spowodowały obniżenia kryteriów doboru do służby w Policji.

W nawiązaniu do szeroko rozumianej polityki kadrowej w Policji pragnę dodatkowo poinformować, że podjęto działania mające na celu usprawnienie funkcjonowania organizacyjnego KGP, ukierunkowane na zapewnienie profesjonalnego i skutecznego doboru kadr oraz podniesienie jakości w procesie szkolenia Policji. W strukturze KGP wyodrębniono samodzielną komórkę organizacyjną, której zadaniem będzie w szczególności wspieranie i aktywizowanie procesów związanych z doborem kadr oraz szkoleniem i doskonaleniem zawodowym w jednostkach organizacyjnych Policji, a także koordynowanie zadań w omawianym obszarze.

Z kolei odnosząc się do kwestii promocji służby w Policji warto nadmienić, że poza kontynuacją dotychczasowych działań w tym obszarze, są planowane nowe przedsięwzięcia zachęcające kandydatów do ubiegania się o przyjęcie do służby w ww. formacji, które będą ukierunkowane między innymi na: zintensyfikowanie aktywności w social mediach, m.in. YouTube, X – dawniej Twitter, Instagram, Facebook, Tik-Tok, Policja.pl. Przewidywane jest także opracowanie i wdrożenie ogólnopolskiej kampanii promującej zawód policjanta w mediach. Na uwagę zasługuje również inicjatywa, której celem jest przygotowanie oferty służby dla osób o określonych kompetencjach (np. informatyków, ekonomistów, programistów, sportowców). Ponadto, planowana jest organizacja i promocja dni otwartych w szkołach oraz jednostkach Policji.

Warto również nadmienić, że równolegle będą podejmowane działania związane z odbudową wizerunku Policji i zaufania społeczeństwa do omawianej formacji.

Przechodząc do kwestii wnioskowanych przez Panią Poseł danych statystycznych dotyczących odchodzenia policjantów ze służby, uprzejmie informuję, że KGP szczegółowo analizuje wybrane przyczyny zwolnień policjantów w służbie przygotowawczej, o której mowa w art. 29 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[3]. Przedmiotowa analiza uwzględnia podział na następujące etapy służby: przed rozpoczęciem szkolenia zawodowego podstawowego, w trakcie odbywania szkolenia zawodowego podstawowego oraz po ukończeniu szkolenia zawodowego podstawowego.

Poniżej zostały przedstawione dane statystyczne za 2023 r. w zakresie deklarowanych przez funkcjonariuszy rezygnacji ze służby w Policji w trakcie trwania szkolenia zawodowego podstawowego (tabela nr 1) oraz w okresie służby przygotowawczej po ukończeniu szkolenia zawodowego podstawowego (tabela nr 2).

Tabela 1

Policjanci w trakcie odbywania szkolenia zawodowego podstawowego

Lp. | Powody rezygnacji | Liczba policjantów

1 | sprawy osobiste oraz problemy rodzinne | 213

2 | problemy zdrowotne w tym kontuzje | 38

3 | niskie wynagrodzenie oraz lepsza oferta pracy | 26

4 | inne wyobrażenie o drodze zawodowej | 14

5 | usunięcie ze szkolenia zawodowego podstawowego w wyniku braku zaliczenia (brak zaliczenia zgodnie z art. 34f ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji) | 13

6 | brak chęci do bycia utożsamianym z Policją | 4

7 | duża odległość od miejsca pełnienia służby do miejsca zamieszkania | 2

8 | kłopoty z nauką | 1

9 | brak predyspozycji do pełnienia służby w Policji | 1

ogółem | 312

Tabela 2

Policjanci w okresie służby przygotowawczej po ukończeniu szkolenia zawodowego podstawowego

Lp. | Powody rezygnacji | Liczba policjantów

1 | sprawy osobiste oraz problemy rodzinne | 193

2 | niskie wynagrodzenie oraz lepsza oferta pracy | 54

3 | duża odległość od miejsca pełnienia służby do miejsca zamieszkania | 17

4 | brak satysfakcji ze służby/ inne wyobrażenie o służbie | 10

5 | problemy zdrowotne w tym kontuzje | 9

6 | brak zgody na przeniesienie się do innej jednostki Policji | 4

7 | inne wyobrażenie o drodze zawodowej | 3

8 | brak predyspozycji do pełnienia służby w Policji | 2

ogółem | 292

Jednocześnie informuję, zgodnie z danymi przekazanymi przez KGP, że w 2023 r. liczba osób przyjętych do służby w Policji wyniosła 5.174, natomiast liczba funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby – 9.458 osób. Z kolei w województwie pomorskim: liczba osób przyjętych do służby w Policji wyniosła 235, a liczba funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby – 524 osoby.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 2392.

[2] Dz. U. poz. 2447, z późn. zm.

[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 145.