Interpelacja nr 773

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 09.02.2024

Odpowiedź na interpelację nr 773

w sprawie nielegalnych graffiti

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 09-02-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 773 Pana Posła Jarosława Wałęsy w sprawie nielegalnych graffiti, w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[1] do podstawowych zadań ww. formacji należy między innymi wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizując ustawowe zadania, w celu zapobiegania popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, jednostki organizacyjne Policji pozostają ze sobą w stałej współpracy, a także współdziałają w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.

Zniszczenie, uszkodzenie lub uczynienie niezdatnej do użytku cudzej rzeczy należy do czynów przepołowionych[2], a kryterium przepołowienia jest wartość spowodowanej szkody. Umieszczanie nielegalnego graffiti na ruchomościach lub nieruchomościach może wyczerpywać znamiona przestępstwa określonego w art. 288 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[3] (naruszenie integralności rzeczy) bądź też może stanowić wykroczenie stypizowane w art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń[4] (niszczenie cudzej rzeczy). W przypadku przyjęcia zgłoszenia bądź ujawnienia nielegalnego naniesienia graffiti policjanci niezwłocznie podejmują stosowne działania, w tym dążą do uzyskania od pokrzywdzonego wniosku (żądania) o ściganie, który jest niezbędny do prowadzenia dalszych czynności w sprawie. W tym miejscu pragnę zaznaczyć, że w ramach czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, prowadzonych na podstawie art. 54 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia[5], odmiennie niż w postępowaniu przygotowawczym, ustawodawca nie przewidział możliwości uzyskania treści oraz danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez organa prowadzące te czynności. Z uwagi na powyższe ściganie sprawców omawianego rodzaju wykroczeń, którzy zamieszczają zdjęcia czy filmy w portalach społecznościowych, jest utrudnione.

Jednocześnie informuję, że forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia wyszczególnienie wykroczeń lub przestępstw dotyczących wyłącznie nielegalnego graffiti oraz liczby osób, które popełniły tego typu czyny.

Należy podkreślić, że Policja podejmuje szereg działań w celu przeciwdziałania zjawiskom wandalizmu oraz ustalenia i zatrzymania ich sprawców. Funkcjonariusze Policji monitorują tematykę i środowisko osób związanych z nanoszeniem nielegalnego graffiti. Ponadto miejsca szczególnie narażone na tego typu przestępstwa i wykroczenia są cyklicznie poddawane kontrolom w celu ewentualnego zatrzymania sprawców na gorącym uczynku. Jest sporządzana również analiza stanu bezpieczeństwa i porządku zawierająca informacje pochodzące z komórek realizujących czynności operacyjno-rozpoznawcze, od kierowników komórek służby prewencyjnej, a także z innych źródeł, w tym ze środków masowego przekazu, od władz samorządowych i społeczności lokalnej oraz podmiotów pozapolicyjnych.

Dodatkowo od 2016 r. funkcjonuje Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa, która stanowi interaktywne narzędzie służące do powiadamiania Policji o lokalnych zagrożeniach. Wśród rodzajów zgłoszeń dostępnych do wyboru jest także kategoria „akty wandalizmu“, w ramach której użytkownicy mogą zgłaszać przypadki nielegalnego graffiti.

Mając na uwadze zapobieganie zjawisku nielegalnego nanoszenia graffiti, należy wskazać, że Policja realizuje również działania profilaktyczne w tym zakresie, organizując między innymi spotkania, kampanie profilaktyczno-edukacyjne, jak również opracowuje różnego rodzaju materiały informacyjne (np. ulotki) dotyczące przedmiotowego zagadnienia.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. 2023 poz. 171 z późn. zm.

[2] Czyny przepołowione to czyny zabronione zakwalifikowane jako przestępstwa albo wykroczenia (względnie przestępstwa skarbowe albo wykroczenia skarbowe). (…) Ich ustawowy opis (zespół znamion) jest w zasadzie identyczny. Różnią się od siebie (…) stopniem społecznej szkodliwości czynu, który pozwala część z nich, charakteryzujących się wyższą społeczną szkodliwością, zakwalifikować jako przestępstwa, pozostałą zaś część ich mniej społecznie szkodliwych odpowiedników potraktować jako wykroczenia. Kryterium rozdzielającym jest tu zazwyczaj jedno ze wspólnych znamion o charakterze ilościowym, jak np. wartość przedmiotu czynności wykonawczej albo wartość wyrządzonej szkody. W zależności od faktycznego przekroczenia lub niezałożonej przez ustawodawcę wartości odzwierciedlonej w tego typu znamieniu, podobne zachowanie może zostać potraktowane jako przestępstwo, a jego sprawca pociągnięty do odpowiedzialności karnej na zasadach przewidzianych w Kodeksie karnym, albo wykroczenie, za co grozi łagodniejsza odpowiedzialność na zasadach Kodeksu wykroczeń (Opinia prawna Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu z 18 kwietnia 2017 r., sygn. BAS-WAL-367/17).

[3] Dz. U. 2024 poz. 17.

[4] Dz. U. 2023 poz. 2119.

[5] Dz. U. 2022 poz. 1124 z późn. zm.